Xavier Alcalá: «Galicia en Nueva Galicia»

Source: Galicia en Nueva Galicia (La Voz de Galicia)

«Autores galegos levan as súas creacións á Feira Internacional do Libro (FIL) de Guadalaxara da man da Xunta

Feira Internacional do Libro (FIL) de Guadalaxara, estado de Xalisco, Nova Galicia do Imperio Español, un acontecemento imposible de abranguer: 43.000 metros cadrados de exposición, case cincuenta países representados, case un millón de visitantes, máis de 600 presentacións de libros, incontables debates paralelos ás actividades literarias… Vaiamos logo facer memoria desde o punto de vista de galegos alá presentes para contaren que Galicia existe no contexto das nacións con literatura propia.

A Xunta organizou unha expedición ao mando de Cristina Rubal, incluíndo practicantes de narración textual e da gráfica, que hoxe reparten a atención do público lector, que se suman e realimentan. De feito a FIL de Guadalaxara conta cun poderoso Salón do Cómic e a Novela Gráfica.

Os libros xa non son exclusivamente de papel, van convivir os distintos formatos de transmitir fabulacións. Nada mellor que feirar de todo iso en Guadalaxara de México, país supremo entre os da Hispanoamérica: o seu mercado potencial é con diferenza o maior, seguido polos de Arxentina e Colombia. Nada máis camiñar por Guadalaxara, cidade de sete millóns de habitantes, logo se percibe a xuventude dun pobo: parellas novas a pasear meniños, non cans.

A feira inúndase de rapaces de colexios que queren entrevistar escritores. Sorpréndeos que en España se falen catro idiomas, que o galego e o portugués veñan sendo dúas versións do mesmo, que nós leamos sen problema a obra do autor homenaxeado este ano, Mia Couto, mozambicano. Como se fose algo imprescindible, preguntan ao entrevistado se é do Real Madrid ou do Barça.

México: advertencias de manter pertenzas vixiadas e avisos de «ruta de escape» para os sismos. Hai feminicidios, balaceras, asaltos… mais moita visión comercial, as empresas do libro convertéronse en nodos de conexión para todo o continente americano. As grandes estenden as súas redes a todas as comunidades de fala castelá crioula, incluída a dos Estados Unidos.

O stand da Xunta é dos lustrosos, dignamente rechamante, moi superior ao do seu veciño, o de Canadá. Nel vanse sucedendo actos, énchense as cadeiras preparadas para o público, transeúntes polo corredor únense aos que conseguiron asento. Á Eva Mejuto nada lle custa conseguir nenos dabondo para xogaren cos seus inventos de escritora incitadora á lectura; o Manel Cráneo atrae potenciais profesionais do cómic coa súa explicación de como A nosa cinza se converteu en Cinza, novela gráfica; Pedro Feijoo e Manel Loureiro ábrense a contaren o que demanda ser escritor de best-sellers; o profesor José María Paz Gago ilustra sobre Valle-Inclán e a Pardo Bazán; Santy Gutiérrez, Luís Sendón e Manel Cráneo atraen público coas súas visións de humor sobre a morte. Os mexicanos descobren paralelismos de costumes… A historia da Editorial Galaxia chama a atención dun público entre o que se achan editores mexicanos e arxentinos: ¡75 anos de vida! ¡4.000 títulos!

Vai rematando a feira. No stand de Galicia (a pregunta do público repítese: «¿Qué quiere decir Xunta?») fálase de autoedición dixital nas plataformas globais. Ábrese un coloquio acerca da outra forma de chegar a todo o mundo coa literatura: canta xente le en formato textual?, canta opta polo audiolibro lido por robots? Hai un acordo: o audio está disparado.

Cousas veremos. No ano próximo, máis. Galicia ten que facer as Américas e, para facelas en termos de literatura, Guadalaxara (sen esquecer o que se move polo Brasil).»

Cousas veremos. No ano próximo, máis. Galicia ten que facer as Américas e, para facelas en termos de literatura, Guadalaxara (sen esquecer o que se move polo Brasil).

Valentín García: “Quiçá houvo um excesso de autoconfiança”

«[…] Se pudesses recuar no tempo, que mudarias para que a situaçom na atualidade fosse melhor?

lindeiros.gal

Quiçá houvo um excesso de autoconfiança, no sentido de que a grande base social com que contava o galego, com percentagens de falantes ainda hoje chamativas para umha língua minoritária de Europa, nos fijo minimizar até há relativamente pouco tempo o problema da ruptura da transmissom familiar e do uso do galego entre as novas geraçons. Ainda assim, essa ruptura da transmissom ralentizou-se com a chegada da democracia, porque se incides no prestigio da língua e na sua utilidade social e económica, reduzes as razons que podem ter os pais e nais para abandonar o galego na educaçom dos filhos. Em todo caso, é um âmbito em que se pudo incidir mais, vista a profunda transformaçom que estava a experimentar Galiza, com o crescimento das cidades e a perda de peso do sector primário, duas mudanças que minarom o ecossistema privilegiado que o galego tinha, e ainda tem, no mundo rural. […]

Que haveria que mudar a partir de agora para tentar minimizar e reverter a perda de falantes?
Há um âmbito mui importante, que é o da empresa, onde estamos a tentar atuar desde que aprovamos o Plano de dinamizaçom do galego no tecido económico. A vigência do plano acaba neste 2020, e cuido que deu os seus frutos, mas nós continuaremos a trabalhar, porque é fundamental que o galego se veja como um idioma útil no mundo laboral para que as famílias e a gente nova se decidam a empregá-lo. Também é importante continuar a trabalhar para que as tecnologias da informaçom e da comunicaçom se desenvolvam na língua própria da Galiza e, em geral, cuido que há que prestarlhe umha especial atençom à cultura juvenil, tal e como se propom no nosso Plano de dinamizaçom da língua galega na mocidade 2019-2022.  Outro espaço onde eu gostaria de avançar mais, algo para o que devemos contar com o apoio do governo de Espanha, porque depende em boa medida del, é o da justiça. Nom é que aqui nom houvesse avanços, mas cuido que todos gostaríamos de que ainda fossem mais.

Achas que seria possível que a nossa língua tivesse duas normas oficiais, umha similar à atual e outra ligada com as suas variedades internacionais?
A Junta de Galiza vai aceitar a decissom que, em matéria de normativa, adote a Real Academia Galega, que é quem tem atribuída esta competência. Se a Real Academia Galega o vê factível, a Junta também; se nom o vê viável e só há umha norma oficial, esta será a que use a Junta.»

Cf. Portal Galego da Língua

Programa da Xunta para honrar a figura de Carvalho Calero

«Este 2020, a RAG acordou honrar co Día das Letras Galegas a Ricardo Carvalho Calero (Ferrol, 1910 – Santiago de Compostela, 1990), de quen a institución salienta o seu compromiso galeguista, que mesmo o levou a sufrir cárcere tras a Guerra Civil; a súa faceta de creador literario nos eidos da poesía, a narrativa e o teatro; o seu labor no campo da historia literaria galega, da que pode considerarse fundador coa monumental Historia da literatura galega contemporánea (1963); o feito de ser o primeiro profesor e catedrático de Lingüística e Literatura Galega; e a influencia, nos últimos anos da súa vida, das súas ideas sobre a lingua propia de Galicia.

Máis información

Programa da Xunta de Galicia para conmemorar o Día das Letras Galegas 2020»

Cf. Observatorio da lingua galega